فهرست‌نگار كتابخانهء مجلس از آشفتگى ترتيب اوراق كتاب كه ناشى از سهل‌انگارى صحّاف بوده ، به گمان افتاده و چنين نوشته : « نسخه ناقص است و از دنبالهء باب 5 از مقالهء 2 تا آخر مقالهء 4 را ندارد . » « 1 » البته نسخه ناقص است ، امّا اگر صحّافى آن اصلاح شود ، معلوم خواهد شد كه صرفا فاقد نيمهء دوم باب 5 مقالهء 4 تا آخر همان مقاله است ؛ يعنى هجده باب و نيم از آخر كتاب و باقى عناوين آن بجاست . مقدار نقصان را يك هفتم كلّ نسخه تخمين زده‌ايم . از مقايسهء متن اين نسخه با رسالهء غياثيه دريافته‌ايم كه تحفة الحكما در واقع روايت اندكى كوتاه شدهء همان رسالهء غياثيه است . از شيوهء تلخيص ، مخصوصا در قسمت ديباچه ، مىتوان حدس زد كه اين تقليل توسط نجم الدين محمود صورت نگرفته ؛ چرا كه در بسيارى مواضع ، موجب ابهام يا تخليط مطالب شده است . « 2 » فهرست كتابخانهء مجلس مدّعى است نسخهء ديگرى از همين رساله در كتابخانهء نور عثمانيه به شمارهء 3469 موجود است « 3 » كه احتمالا بايد همان نسخه‌اى باشد كه توسط براون مورد اشاره قرار گرفته . « 4 » به هر روى شناسايى نسخه‌اى ملخّص از غياثيه را نشانهء اقبال و روايى اين رساله دانسته‌ايم . غياثيهء منظوم در كتابخانهء بودليان ، نسخه‌اى به شماره 5 / 125 موجود است كه احتمالا مربوط به قرن 10 مىباشد . فيلم اين نسخه به شمارهء 1032 در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران مضبوط است « 5 » . چنان‌كه از برگ اوّل نسخه ، فراغنامه و نيز ديباچهء رساله پيداست ، آن را

--> ( 1 ) . فهرست كتابخانهء مجلس شوراى ملّى ، ج 19 ، ص 145 . ( 2 ) . اينكه در فهارس ، تحفة الحكما را از آثار مستقل نجم الدين محمود شمرده‌اند ، شايد خطا باشد . ( 3 ) . همان ، ص 144 . ( 4 ) . تاريخ طب اسلامى ، ص 146 . ( 5 ) . فهرست ميكروفيلمهاى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 1 ، ص 559 ؛ فهرستوارهء كتابهاى فارسى ، ج 5 ، ص 3404 .